Houtwal Beekdal Noord

De houtwallen rondom het Lievingerveld zijn de groene vingers die het gebied omsluiten. Houtwallen en -singels zijn een bekent kenmerk van het Drentse beekdallenlandschap. Al eeuwen geleden zijn houtwallen aangelegd om de omliggende weidegronden te beschermen of om vee bijeen te houden. Deze zijn veelal haaks op een beekdal gesitueerd of in korte singels langs belangrijke structuurlijnen zoals in dit geval de weg Lieving. De houtwallen zijn vaak onaangetast en daardoor archeologisch heel interessant. Houtwallen en -singels zijn in veel gebieden door ruilverkaveling vaak ingekrompen of verdwenen. Het is daarom belangrijk dat binnen Lievingerveld de juiste aandacht wordt geschonken aan deze houtwallen. Wij geven u een korte toelichting op de soorten houtwallen binnen het Lievingerveld en geven tips aan u als bewoner langs een houtwal over hoe u dit landschappelijke element kunt versterken.

Foto: Mr. Staikel Movies © Aad Stikkelorum

Drentse Houtwallen

De ecologische waarde van de houtwallen en -singels in Lievingerveld is in de flora- en faunawet vastgesteld. Wonen in het Lievingerveld moet de beschermende planten, vlinders, vleermuizen en broedvogels met vaste rust- en verblijfplaatsen zo min mogelijk verstoren. Vooral dichtbij de houtwal zullen bewoners rekening moeten houden met de aanwezigheid hiervan.

De houtwallen, nog niet lang geleden zo talrijk en typisch voor het oude Drentse cultuurland, zijn eveneens sterk in aantal verminderd. De meest voorkomende zijn op dit moment nog de restanten van de originele houtwallen. Deze zijn terug te vinden langs de essen, langs de wegen en langs de beekdalen. In het Lievingerveld zijn deze alle drie aanwezig. Een mooi beekdal als deze is gebaad bij sterke randen. Inzetten op stevige beplanting aan de doorgaande randen geeft een natuurlijke afbakening van en richting het beekdal.

De houtwallen in de beekdalen zijn grofweg in drie types te verdelen;

  • De grenswallen, die de scheiding vormen tussen de beekdalgroenlanden en de essen, of de vroegere heidevelden;
  • De dwarswallen, min of meer dwars op de stroomrichting van de beek, die het groenland zelf in percelen verdelen;
  • De oeverwallen, die veelal ontstaan door begroeiing met houtgewas van de opgeworpen bagger uit de diepjes.

Grenswallen

Grenswallen liggen meestal hoger ten opzichte van het grondwater dan de oeverwallen en de laagste delen van de dwarswallen. Ze werden opgeworpen uit de grond, afkomstig uit de greppels, die men aan weerszijden van de wal groef. Meestal gelegen aan de grens van het beekdal, iets hoger dan de plaats waar het veen of de beekafzettingen uitwiggen tegen de minerale ondergrond. Hierdoor kunnen we stellen dat de bomen langs de weg Lieving behoren tot de grenswallen en kunnen worden gezien als langsbeplanting. Langsbeplanting ligt namelijk op afstand van het beekdal als afbakening van het dal

Dwarswallen

Dwarswallen geven hetzelfde beeld als de grenswallen maar hebben een droger karakter betreft de kruidenflora doordat ze hoger boven het grondwater liggen. Naar boven toe (de es) zal de wal langzaam het eiken-berkenboskarakter krijgen en naar de beek een meer voedselrijke en vochtige vegetatie gelijk aan de oeverwallen. (houtwal beekdal noord).

Oeverwallen

De oeverwallen bestaan in hoofdzaak uit specie die bij het uitdiepen van de beken op de oevers is gedeponeerd, totaal ander materiaal dus dan dat waaruit de grenswallen zijn opgebouwd. Een veel nattere beplanting en boomsoorten.

Beekdal broekbos

Het plaatselijke, natte broekbosje geeft weinig onderhoud en houdt de natuur waterpeilregime in Stand. Het broekbosje heeft zijn eigen microklimaat.

De gemeente heeft de houtwallen recentelijk aan de kant van de es versterkt door ruimte te maken voor nieuwe aanplanting bijpassend bij de flora en fauna van de houtwal. Afhankelijk van of u voor of achter op het erf gaat wonen, kunt u in beide situaties veel betekenen voor dit prachtige stukje bewaart Drents landschap.
De dwarshoutwallen in het noorden van het beekdal en de es liggen aan de noord(oost)zijde van de kavel. Betreft de zon oriëntatie is dit een groot voordeel aangezien u geen last zult krijgen van schaduw. De aangeplante houtwal op de es aan het zuiden is nu nog laag maar in de toekomst zal dit de (ochtend)zon gaan tegenhouden. Hoewel de zomers steeds warmer worden en dichtbij de houtwal bouwen voor een koeler huis kan zorgen