Es langs Lieving

Het zuiden van Lievingerveld ligt op een es die behoorde bij het buurtschap Lieving. Het essenlandschap kenmerkt zich door openheid en als bouwland. Vroeger werd de es door meerdere boeren gedeeld en onderhouden.De relatie tussen landschap en bewoners is van oudsher sterk. Van nature zijn essen hoger gelegen zandgronden met sterke beplanting aan de randen. In Lievingerveld zijn dit de zogenaamde eswal of houtwallen. De eswal heeft twee functies gehad: het voorkomen van zandverstuiving en het vee en/of wilde dieren buiten houden. Naast de bestaande houtwallen zijn er ook nieuwe houtwallen door de gemeente aangeplant. Deze omsluiten het es van Lievingerveld als groene vingers. De grond van de es bij Lieving bestaat uit zeer fijn zand en diepere keileemlagen. Het regenwater infilteert hierdoor slecht in de bodem waardoor het terrein langere tijd nat zal zijn in winters en na een regenbui.

Foto: Mr. Staikel Movies © Aad Stikkelorum

Keileem is het resultaat van de grote geografische ontwikkeling van het Drents Plateau. Voornamelijk in Drenthe komt veel keileem dicht aan het oppervlak voor. Het is een mix van klei, leem, zand, grind en grotere keien. De materialen zijn meegevoerd in de onderste laag van gletsjers en bleven liggen nadat het ijs zich teruggetrokken had. De taaie bodem is niet alleen moeilijk doordringbaar voor water maar ook plantenwortels.

In het Nationaal Park Dwingelderveld bevindt zich een laag keileem van ongeveer 8 meter. Het grondwater doet er ongeveer twintig jaar over om daardoorheen te komen. Dit geeft ook een goede indicatie dat juist op de hoger gelegen delen van het Lievingerveld rekening gehouden moet worden met de waterberging. Anders spoelt alles af naar het beekdal dat met zijn veengrond en hoge grondwaterstand juist al verzadigd is en het water niet kan opnemen.

Onderstaand de kenmerken van een beekdal en es. Dit zijn landschappelijke kenmerken die belangrijk zijn voor de vorming van Lievingerveld.

Esdorpen

Het zuiden van Lievingerveld is gelegen op de voor es van de es Holthe. Op een kleinere schaal is binnen Lievingerveld dit gedeelte het hoogst gelegen vandaar de benaming es.
geel=esdorpenlandschap, blauw=beekdal, bruin=es

Bron: Verordening Provincie Drenthe

Eswallen

De houtsingels rondom de Es en de bosjes zijn karakteristiek voor het Drentse Landschap. De eswallen in Lievingerveld kunnen in verband met de geografische ligging in een beekdal tevens nog dwarwallen worden genoemd.

Grenswallen

Grenswallen liggen meestal hoger ten opzichte van het grondwater. Ze werden opgeworpen uit de grond, afkomstig uit de greppels, die men aan weerszijden van de wal groef. Meestal gelegen aan de grens van het beekdal, iets hoger dan de plaats waar het veen of de beekafzettingen uitwiggen tegen de minerale ondergrond. Hierdoor kunnen we stellen dat de bomen langs de weg Lieving behoren tot de grenswallen en kunnen worden gezien als langsbeplanting. Langsbeplanting ligt namelijk op afstand van het beekdal als afbakening van het dal naar de es.

Esdorpen zijn sinds de geschiedenis de veiligste plek om te wonen. Men ondervindt geen last van wateroverstromingskansen uit het beekdal en kent meer vruchtbare zandgrond voor akkerbouw. Het doel was om Lievingerveld organisch te laten ontwikkelen. In dit plangebied werd het oerinstinct van de mens getriggerd want er werden in het begin meer kavels op de es ingeschreven dan in het beekdal. Het is dan ook niet vreemd dat es in Lievingerveld ondertussen een hogere bebouwingsdichtheid kent dan het beekdallandchap aan de andere zijde van de straat Lieving. Dit vraagt dan ook een andere aanpak voor het ontwerp van de woning. Er kan in dit gebied juist meer baad zijn bij privacy omdat er meer buren rondom aanwezig zijn. Hierbij speelt de integratie van de gewenste functies in een compact ontwerp een grote rol.

Op een zandgrond kan prima volgens de traditionele bouwmethode gebouwd worden. Wel dient u in dit gebied rekening te houden met langdurige drassige gronden doordat het water minder goed infiltreert. Het is dan ook aan te raden om toch gebruik te maken van zwevende terrassen op palen en eventueel vlonder looppaden rondom de woning zodat u droge voeten houd.